Przestrzelone dzieciństwo

Pobierz publikację

Wydawnictwo Światopatrzenie oraz Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Zielonej Górze udostępniają bezpłatnie książkę w dwóch wygodnych formatach:

• PDF — do czytania na komputerze, tablecie lub wydruku: Przestrzelone dzieciństwo
• EPUB — do czytników i aplikacji mobilnych: Przestrzelone dzieciństwo

O książce

„Przestrzelone dzieciństwo. Jak rozmawiać z dziećmi o wojnie?” Magdaleny Szpunar i Pawła Zapeńskiego to książka poświęcona jednemu z najtrudniejszych pytań współczesnego wychowania: jak rozmawiać z dziećmi o wojnie, aby nie zostawić ich samych wobec lęku, obrazów przemocy i napięcia obecnego w świecie dorosłych.

Autorzy pokazują, że wojna nie dotyka wyłącznie tych dzieci, które doświadczyły jej bezpośrednio. Przenika także do codzienności poprzez media, rozmowy rodzinne, atmosferę społeczną, szkołę, migrację rówieśników oraz poczucie zagrożenia obecne w najbliższym otoczeniu. Dlatego rozmowa o wojnie wymaga uważności, odpowiedzialności i dostosowania języka do wieku oraz możliwości emocjonalnych dziecka.

Tytułowe „przestrzelone dzieciństwo” oznacza dzieciństwo naruszone przez przemoc, lęk i utratę poczucia bezpieczeństwa. Nie chodzi wyłącznie o dosłowne doświadczenie działań wojennych, lecz także o wtargnięcie do świata dziecka treści, których nie potrafi ono jeszcze samodzielnie zrozumieć ani psychicznie pomieścić.

O czym jest ta książka?

Książka łączy perspektywę psychologii rozwojowej, psychotraumatologii, socjologii i pedagogiki. Autorzy wyjaśniają, jak dzieci w różnym wieku rozumieją wojnę, jak reagują na lęk dorosłych, przekazy medialne i rozmowy rówieśnicze oraz dlaczego zarówno przemilczenie, jak i nadmierna ekspozycja mogą być dla dziecka obciążające.

Publikacja nie jest książką o geopolityce. Jej centrum stanowi dziecko: jego emocje, pytania, wyobrażenia, potrzeba bezpieczeństwa i zależność od dorosłych, którzy potrafią nazwać rzeczywistość bez brutalizowania jej i chronić bez uciekania w fałszywe uspokojenia.

Dlaczego warto ją przeczytać?

„Przestrzelone dzieciństwo” pomaga znaleźć język do rozmowy o sprawach, przed którymi nie da się już całkowicie ochronić dzieci. Pokazuje, że dziecko nie potrzebuje ani drastycznych szczegółów, ani milczenia, które zostawia je z własnymi fantazjami. Potrzebuje dorosłych, którzy potrafią słuchać, wyjaśniać, regulować emocje i przywracać poczucie stabilności.

Autorzy zwracają uwagę na znaczenie rutyny, przewidywalności, współregulacji emocjonalnej, adekwatności rozwojowej komunikatu oraz ochrony przed wtórną traumatyzacją. To książka o rozmowie, która może stać się czynnikiem ochronnym, a nie kolejnym źródłem przeciążenia.

Dla kogo jest ta publikacja?

Książka jest adresowana do rodziców, nauczycieli, wychowawców, pedagogów, psychologów, opiekunów oraz wszystkich osób pracujących z dziećmi i młodzieżą. Może być pomocna szczególnie tam, gdzie dzieci zadają pytania o wojnę, bezpieczeństwo, śmierć, uchodźstwo, przemoc i przyszłość.

To publikacja dla dorosłych, którzy chcą rozmawiać z dziećmi uczciwie, ale ostrożnie; prawdziwie, ale bez nadmiaru; z szacunkiem dla dziecięcej wrażliwości i podmiotowości.